ข้ามไปเนื้อหา

สต็อกติดลบใน ERP แก้จำนวนแล้วต้นทุนถูกต้องด้วยหรือยัง

อ่านบทความนี้เป็น English 中文

สต็อกติดลบใน ERP แก้จำนวนแล้วต้นทุนถูกต้องด้วยหรือยัง

ของส่งไปแล้ว แต่ระบบยังไม่ได้รับเข้า

คลังส่งสินค้าให้ลูกค้าได้จริง แต่ ERP แสดงจำนวนติดลบ อาจเป็นเพราะเอกสารรับเข้ายังไม่บันทึก ไม่ได้แปลว่าของหายเสมอไป อย่างไรก็ตาม การทำยอดจำนวนให้กลับเป็นศูนย์ยังไม่ใช่หลักฐานว่าต้นทุนขายถูกต้อง ควรตรวจทั้งลำดับการเคลื่อนไหว ราคาที่ระบบใช้ และผลในงวดบัญชี ก่อนแก้ข้อมูลหรือเปิดสิทธิ์ให้จ่ายติดลบต่อเนื่อง

ระบบต้องตีราคาทั้งที่ข้อมูลรับเข้ายังมาไม่ครบ

ตัวอย่างเอกสาร Odoo 19 อธิบายว่าการขายก่อนบันทึกรับเข้าสามารถทำให้สต็อกติดลบ ระบบใช้ต้นทุนล่าสุดที่ทราบสำหรับรายการจ่าย และเมื่อบันทึกรับเข้าด้วยราคาต่างกันจะปรับมูลค่ารายการจ่ายให้สัมพันธ์กับต้นทุนจริง นี่เป็นพฤติกรรมของระบบตามเอกสารที่อ้าง ไม่ใช่ข้อยืนยันว่า ERP ทุกรุ่น ทุกวิธีตีราคา หรือส่วนปรับแต่งของบริษัททำแบบเดียวกัน ต้องตรวจรุ่น วิธีต้นทุน และรายการบัญชีที่เกิดจริง

จึงควรแยกรายงานจำนวนออกจากรายงานมูลค่า และเก็บภาพก่อนกับหลังรับเข้าในชุดทดสอบเดียวกัน ถ้าจำนวนถูกแต่รายงานกำไรยังใช้ต้นทุนเดิม ผู้ใช้ฝ่ายขายอาจอ่านกำไรผิดช่วงเวลา ถ้าบัญชีปิดงวดไปแล้ว ต้องให้ผู้รับผิดชอบบัญชีกำหนดวิธีแก้และวันที่มีผลตามข้อเท็จจริง ไม่ปลดล็อกงวดหรือใส่วันที่ย้อนหลังเพียงเพื่อให้หน้าจอไม่มีค่าติดลบ

ตัวอย่างสมมติ: ส่วนต่างราคาไม่ได้หายไปพร้อมเครื่องหมายลบ

สมมติสินค้ารหัสหนึ่งมียอดระบบเริ่มต้นศูนย์ ส่งออก 5 ชิ้น และใช้ต้นทุนที่ระบบทราบ 100 บาทต่อชิ้น มูลค่าจ่ายเบื้องต้นจึงเป็น 500 บาท ต่อมาบันทึกรับสินค้าชุดเดียวกัน 5 ชิ้นที่ต้นทุน 120 บาทต่อชิ้น หากไม่มีรายการอื่นและต้นทุนจริงเป็นฐานที่ต้องใช้ มูลค่าที่เกี่ยวกับสินค้าส่งออกชุดนี้ควรเชื่อมถึง 600 บาท ส่วนต่าง 100 บาทต้องอธิบายได้ ตัวอย่างสมมตินี้ไม่รวมภาษี ค่าขนส่ง หรือส่วนลด และไม่ได้กำหนดผังบัญชีให้ทุกกิจการใช้เหมือนกัน

ให้ผู้ทดสอบตามจากใบส่งสินค้าไปยังรายการต้นทุนและรายการปรับที่ระบบสร้าง พร้อมตรวจว่าวันที่รายงานใดเห็นส่วนต่างนั้น อย่าบันทึกรับเข้าปลอมแล้วทำปรับปรุงจำนวนอีกชุดจนเหตุเดียวถูกแก้สองครั้ง หากรับเข้าจริงยังไม่มีหลักฐาน ให้คงเป็นเรื่องรอตรวจพร้อมเจ้าของงาน แทนการสร้างข้อมูลเพื่อให้ตัวเลขดูเรียบร้อย

หาต้นเหตุให้เจอก่อนตัดสินใจบล็อกการจ่าย

เริ่มจากรหัสสินค้า คลัง ตำแหน่ง หน่วย ล็อตและเวลาที่เกิดยอดติดลบ ตรวจว่าของรับเข้าอยู่ผิดคลัง มีเอกสารค้าง หรือหน่วยลังกับชิ้นไม่ตรงกันหรือไม่ หากนับของจริงไม่ตรง ให้ใช้กระบวนการตรวจนับและอนุมัติปรับยอดต่างหาก บทความอ่านประกอบของ Chawinnix เรื่องนับสต็อกไม่ตรงระบบช่วยไล่ขั้นตอนนี้ แต่ไม่ควรนำการปรับยอดจากการนับมาแทนเอกสารรับเข้าที่ลืมบันทึกโดยไม่ตรวจ

การห้ามติดลบช่วยหยุดรายการที่ยังอธิบายไม่ได้ แต่ถ้าเอกสารรับเข้าช้าประจำอาจทำให้หน้างานชะงัก ทางเลือกคือแก้จุดบันทึกรับสินค้าให้ทันงาน และให้ข้อยกเว้นเฉพาะผู้มีสิทธิ์ พร้อมเหตุผล เอกสาร และเวลาติดตามปิดเรื่อง ไม่เปิดสิทธิ์ทุกคนเพียงเพราะระบบเคยบล็อกงานเร่งด่วนครั้งหนึ่ง

เกณฑ์รับงานต้องเห็นทั้งจำนวนและต้นทุน

ก่อนใช้งานจริง ให้ทดสอบรับก่อนจ่าย รับช้าราคาเท่าเดิม รับช้าราคาเปลี่ยน คืนสินค้า และกรณีข้ามงวดในระบบทดสอบที่ไม่ปะปนข้อมูลจริง ตรวจจำนวน มูลค่า เอกสารอ้างอิง สิทธิ์อนุมัติ และรายงานที่แต่ละฝ่ายใช้ร่วมกัน หากผลไม่ตรงให้หยุดขยายสิทธิ์และให้ผู้วางระบบชี้กลไกก่อน นำตัวอย่างปัญหาที่ตัดข้อมูลลับออก พร้อมวิธีต้นทุนและขั้นตอนคลังไปหารือกับ Chawinnix เพื่อกำหนดงาน ERP ที่ตรวจรับได้จากผลลัพธ์จริง

ภาพแนวคิดชั้นสินค้า สมุดรายการ และเอกสารรับสินค้าที่เชื่อมด้วยลูกศรตรวจทวน

แหล่งอ้างอิง

กลับไปหน้าบทความทั้งหมด

เริ่มคุยกับเรา

เล่าสิ่งที่กังวลสั้น ๆ ทีมงานจะติดต่อกลับ ทุกอย่างที่ส่งมาเก็บเป็นความลับ